Klaar voor Black Week — 3 producten nu al voordeligerVóór Black Week Black Week begint over:
Sinds 1991Snelle verzending in de EUBtw-factuurB2B-prijzen
Prijzen
Wij helpen u kiezen: +48 22 113 14 16
NL · EUR — Taal / Leveren naar / Prijzen

Taal

Prijzen
Mijn account

GidsOntwerp en formaten

CMYK of RGB? Kleur en Pantone in gedrukte reclame

CMYK of RGB? Printbestanden maakt u op in CMYK met het profiel dat uw drukker voorschrijft, want RGB is een schermkleurruimte waarvan sommige kleuren niet te printen zijn. Bij grootformaatprint worden Pantone-kleuren met de inkten van de machine nagemaakt, dus controleer huiskleuren altijd op een proefprint.

9 min leestijd

Designer desk with a banner layout on screen, a colour swatch guide and a printed proof

CMYK of RGB: het korte antwoord

RGB beschrijft kleuren van licht: een scherm mengt rood, groen en blauw en alle drie samen geven wit. CMYK beschrijft kleuren van inkt: de printer legt cyaan, magenta, geel en zwart op een wit materiaal en elke laag absorbeert een deel van het licht. Daarom worden printbestanden in CMYK opgemaakt, terwijl RGB bij websites, presentaties en schermen hoort.

Grootformaatprint kent één belangrijke uitzondering. Sommige drukkers verkiezen een RGB-bestand met ingesloten profiel, of een PDF/X-4, en zetten dat zelf om naar het profiel van hun eigen machine en het specifieke materiaal. Vraag uw drukker wat hij verwacht voordat u iets omzet.

KenmerkRGBCMYKPantone
Principelicht mengeninkten over elkaar leggenkant-en-klare, genummerde referentiekleuren
Waar het wordt gebruiktschermen, web, presentatiesprint, ook roll up banners en beurswandenhuisstijl, printen met steunkleuren
Kleurbereikbreedstesmaller, vooral bij felle groenen en blauwenomvat kleuren buiten CMYK
Notatiebijv. R0 G120 B200 of een HEX-codebijv. C100 M40 Y0 K0bijv. Pantone 286 C

Waarom schermkleuren niet hetzelfde printen

Een monitor straalt licht uit, terwijl een print alleen het licht eromheen weerkaatst. Een scherm kan neongroen, elektrisch blauw of feloranje tonen die CMYK-inkten simpelweg niet kunnen nabootsen. Na omzetting worden die kleuren donkerder of minder verzadigd. Dat is niet de schuld van de drukker; het is een verschil in kleurbereik, ook wel gamut genoemd.

Kleur op het schermWat er in CMYK gebeurtWat te doen
Felgroen, limoenwordt olijfachtigerkies een groen binnen het CMYK-bereik en controleer het op een proefprint
Intens blauw (R0 G0 B255)wordt donkerder en schuift naar violetgebruik de CMYK-waarden uit uw huisstijlhandboek
Neonoranje en neonroodverliest zijn gloedreken in CMYK-print niet op een fluorescerend effect
Donkere grijzen en zwartenlopen in elkaar over, details in schaduwen verdwijnenmaak schaduwen lichter vóór het omzetten

Monitorinstellingen verergeren het probleem. Een ongekalibreerd scherm is vaak te helder en te blauw, dus beoordeel huiskleuren er niet op. Een proefprint die u bij helder, neutraal licht bekijkt, is de betrouwbare referentie.

Kleurprofielen: FOGRA39, FOGRA51 en het profiel van uw drukker

„CMYK” zeggen is niet genoeg. Dezelfde C-, M-, Y- en K-waarden geven op verschillende machines en materialen verschillende kleuren. Daarom gebruikt men ICC-profielen om specifieke drukomstandigheden te beschrijven.

  • Coated FOGRA39 (ISO Coated v2) — het meest gebruikte CMYK-profiel in Europa en een veilige keuze als de drukker geen ander profiel heeft opgegeven.
  • PSO Coated v3 (FOGRA51) — het nieuwere equivalent voor gecoat papier, steeds vaker vereist bij offsetdruk.
  • Profielen van grootformaatprinters — breedformaatmachines hebben aparte profielen voor blockout, stof, vinyl of materialen voor achtergrondverlichting. Deelt uw drukker zijn profiel, gebruik het dan voor softproeven.
  • sRGB en Adobe RGB — profielen voor RGB-bestanden. Levert u RGB aan, dan moet het profiel in het bestand zijn ingesloten.

In Adobe-programma’s is een goed beginpunt voor Europa de voorinstelling voor kleurinstellingen Europe Prepress 3, die Coated FOGRA39 als standaard CMYK-ruimte gebruikt. Pas die toe in elk programma dat u gebruikt, zodat Illustrator, InDesign en Photoshop met dezelfde profielen werken.

RGB omzetten naar CMYK zonder verrassingen

  1. Bewaar van elke foto een RGB-kopie. Omzetten gaat gepaard met verlies en is niet terug te draaien zonder kleur te verliezen.
  2. Schakel in Photoshop softproeven in met het doelprofiel (Proefkleuren, Ctrl+Y) en de waarschuwing voor kleuren buiten het kleurbereik (Kleurbereikwaarschuwing, Shift+Ctrl+Y). Dan ziet u welke delen het meest veranderen.
  3. Pas de meest problematische kleuren nog in RGB aan: verlaag de verzadiging iets of verschuif de tint tot het voorbeeld acceptabel oogt.
  4. Zet om met Omzetten naar profiel. Perceptueel werkt meestal beter voor foto’s, terwijl relatief colorimetrisch met compensatie voor zwartpunt past bij afbeeldingen met huiskleuren.
  5. Voer kleuren van logo, tekst en achtergrond handmatig in CMYK in uit uw huisstijlhandboek in plaats van ze automatisch om te zetten.
  6. Controleer zwarttinten en totale inktdekking in de voltooide pdf, bijvoorbeeld in Uitvoervoorbeeld in Acrobat Pro.

Zwart, grijs en totale inktdekking

Bij zwart gaat het het makkelijkst mis. Zuiver RGB-zwart wordt automatisch omgezet in een mengsel van alle vier de inkten met een zeer hoge totale dekking. Op kleine tekst kan dat zachte, gekleurde randen geven en op een grote achtergrond kan het de inktlimiet overschrijden.

GebruikVoorbeeldwaardenOpmerkingen
Kleine tekst, fijne lijnenC0 M0 Y0 K100scherpe randen, geen gekleurde randjes
Grote zwarte achtergrondC60 M40 Y40 K100diep, rijk zwart, totaal 240%
Koel zwartC60 M0 Y0 K100licht blauwachtig, past bij koele kleurstellingen
Warm zwartC0 M60 Y30 K100licht bruinachtig, past bij warme fotografie

De totale inktdekking (TAC) is de som van de percentages C, M, Y en K op het donkerste deel van de afbeelding. Grootformaatdrukkers geven meestal hun eigen limiet op, vaak rond 300%. Daarboven droogt de inkt langzamer en kan hij op sommige materialen uitlopen. U kunt de waarde controleren in Uitvoervoorbeeld in Acrobat Pro. Grijzen die alleen uit K bestaan zijn stabiel en vrij van kleurzweem, maar controleer grote effen grijze vlakken altijd op een proefprint.

Pantone bij grootformaatprint

Pantone is een systeem van genummerde referentiekleuren, zoals Pantone 286 C. Bij offsetdruk kan een Pantone-kleur een aparte, speciaal gemengde inkt zijn. Grootformaatmachines printen echter met een vaste inktset (CMYK, soms met extra kleuren), dus een Pantone-kleur wordt als mengsel van die inkten nagemaakt. Veel tinten komen heel dicht bij de referentie, maar sommige, vooral intense oranjes, groenen en violetten, kunnen afwijken.

  • Geef het nummer en de letter erachter op — C staat voor de referentie op gecoat papier, U voor ongecoat. Hetzelfde nummer, een ander uiterlijk.
  • Houd de CMYK-waarden uit uw huisstijlhandboek aan — gidsen zoals Pantone Color Bridge tonen naast elke referentiekleur het dichtstbijzijnde CMYK-equivalent.
  • Verwijder verdwaalde steunkleuren — bevat het bestand Pantone-kleuren die uw drukker niet verwacht, zet ze dan vóór het exporteren om naar CMYK.
  • Bestel een proefprint — vraag voor een belangrijke huiskleur om een proef op hetzelfde materiaal als de hele oplage en vergelijk die met het waaiertje met kleurstalen.

Dezelfde kleur op verschillende materialen

Kleur hangt niet alleen af van het bestand, maar ook van het materiaal en de verlichting. Hetzelfde bestand op blockout, stof en een materiaal voor achtergrondverlichting geeft drie licht verschillende resultaten.

MateriaalHoe de kleur eruitzietWaar u op let
Blockout (roll up banners)egaal, mat of satijngebruik rijk zwart op grote donkere achtergronden
Stof (stoffen wanden, frames)diep, zonder glansfijne details worden zachter, de tint hangt af van de stof en de printmethode
Backlit (van achteren verlicht)gloeiend, meer verzadigdlaat de drukker weten dat de print wordt verlicht
Postpapier (lijsten, stoepborden)dicht bij offsetdrukeen glanzende of matte afwerking verandert hoe kleuren overkomen

Staan een roll up banner, een stoffen wand en een lichtbak naast elkaar op uw stand, bestel dan alle prints bij één drukker, in één bestelling en met dezelfde waarden voor de huiskleuren. Verschillen tussen materialen verdwijnen nooit helemaal, maar ze zijn flink te verkleinen. Meer over materialen leest u in onze gids over materialen voor grootformaatprint.

Kleurenchecklist voor het printen

  • U weet of de drukker CMYK met een bepaald profiel wil of RGB met een ingesloten profiel.
  • Huiskleuren zijn in CMYK ingevoerd uit het huisstijlhandboek, met Pantone-nummers in de opmerkingen bij de bestelling.
  • Felle kleuren zijn gecontroleerd met softproeven en aangepast.
  • Kleine zwarte tekst gebruikt alleen K100 en grote zwarte achtergronden gebruiken rijk zwart.
  • De totale inktdekking blijft binnen de limiet van de drukker.
  • Het bestand bevat geen ongewenste steunkleuren.
  • De drukker weet voor welk materiaal de opdracht is en of het verlicht wordt.
  • Voor elke kritieke huiskleur is een proefprint besteld.

De rest van de bestandsopmaak, waaronder afloop, veilige zone en pdf-export, komt aan bod in onze gids over het printbestand voor een roll up banner en het afstemmen van de resolutie op de kijkafstand in de resolutie bij grootformaatprint.

Materialen en displaysystemen: vervolgstappen

Print u zelf of werkt u voor een bureau, dan omvatten onze printmaterialen rollen van 50 m zoals Blockout Premium 330 g voor roll up banners, backlit 180 g en backlit 270 g voor verlichte prints en blackback 260 g met een zwarte onderlaag. De displays waarvoor u ontwerpt staan onder onze roll up banners en beurswanden. De Standard roll up banner begint bijvoorbeeld vanaf € 27,43 incl. btw.

U kunt ons in een offerteaanvraag vragen naar het printen van de afbeelding of haar in een willekeurige drukkerij laten printen. Op elke productpagina staat het printformaat. Voor grotere hoeveelheden materiaal of displays voor klanten van een bureau stuurt u een offerteaanvraag en met een zakelijk account ziet u B2B-prijzen.

Veelgestelde vragen

Moet een printbestand CMYK zijn?

Meestal wel, want drukkers gebruiken inkten en een CMYK-bestand toont wat print realistisch kan bereiken. Sommige grootformaatdrukkers accepteren echter RGB-bestanden met een ingesloten profiel of PDF/X-4 en zetten die om naar het profiel van hun eigen machine en materiaal. Vraag uw drukker altijd naar zijn eisen. Heeft hij niets anders opgegeven, gebruik dan CMYK met het profiel Coated FOGRA39.

Waarom ziet mijn print er donkerder uit dan op het scherm?

Een monitor straalt eigen licht uit en staat meestal helderder ingesteld dan voor kleurkritisch printwerk nodig is. Een print weerkaatst alleen het omringende licht en ziet er bij weinig licht dus donkerder uit. Daarbij vallen sommige RGB-kleuren buiten het CMYK-bereik en verliezen ze bij het omzetten verzadiging. Het kalibreren van uw monitor, softproeven met het profiel van de drukker en het bestellen van een proefprint helpen allemaal.

Hoe print ik een Pantone-kleur op een roll up banner?

Geef de drukker het kleurnummer met de letter C of U erachter, plus het CMYK-equivalent uit uw huisstijlhandboek. Een grootformaatmachine maakt de kleur na als mengsel van zijn inkten, dus veel kleuren komen heel dicht bij de referentie, maar niet alle. Vraag voor een belangrijke huiskleur om een proefprint op hetzelfde materiaal als de banner en vergelijk die met een Pantone-waaier.

Welk CMYK-profiel gebruik ik voor grootformaatprint?

Vraag het eerst uw drukker, want breedformaatmachines hebben profielen voor specifieke materialen. Heeft de drukker geen profiel opgegeven, dan is Coated FOGRA39, ook bekend als ISO Coated v2, in Europa de veilige keuze. U ziet ook steeds vaker PSO Coated v3 (FOGRA51). Zorg vooral dat elk bestand in één bestelling met hetzelfde profiel is voorbereid.

Wat is rijk zwart en wanneer gebruik ik het?

Rijk zwart is zwart dat uit alle vier de inkten is opgebouwd, zoals C60 M40 Y40 K100, in plaats van alleen K100. Over grote oppervlakken ziet het er dieper en egaler uit, en daarom wordt het gebruikt voor donkere achtergronden op roll up banners en beurswanden. Gebruik rijk zwart niet voor kleine tekst of fijne lijnen, want de randen kunnen dan licht zacht en gekleurd lijken. Houd die in zuiver K100.

Producten uit deze gids

Lees ook

Alle gidsen